30 triệu năm trước
rừng rậm bao phủ khắp bề mặt Châu Phi nhiệt đới.
Nhưng nay không còn nữa.
Tại Đông Phi
cánh rừng đó hầu như đã biến mất
một quang cảnh thay đổi để tạo ra
một câu chuyện dài nhất về thế giới tự nhiên trên lục địa này.
Và câu chuyện đó bắt nguồn từ rừng.
Tinh tinh là loài hoàn toàn thích nghi với cuộc sống trên cây.
Tất cả thức ăn chúng kiếm được đều từ trên các tán lá.
Những con tinh tinh này sống tại công viên quốc gia Kyambura Gorge thuộc Uganda
đôi khi chúng có một hành trình lạ thường.
Ngôi nhà của chúng trong dải rừng hẹp này
được bao quanh bởi những vùng đồng cỏ rộng lớn
trải dài tới hàng km tới tít đường chân trời.
Sống trên đường ranh giới giữa rừng và đồng cỏ đồng nghĩa rằng tinh tinh
phải liều mình đi vào lãnh địa mới và đầy thú vị để tìm kiếm thức ăn.
Nhưng chúng không cảm thấy thoải mái trên vùng đồng cỏ
nên chúng chỉ quanh quẩn vài giờ mỗi lần xuống đồng cỏ trước khi trở lại rừng.
Tuy nhiên, với vô số các loài khác, nơi cư trú mới này
trên những đồng cỏ Đông Phi đã trở thành thứ cơ bản đối với sự sinh tồn của chúng.
Nhưng làm sao phần đất này của Châu Phi lại thay đổi nhanh chóng đến vậy?
30 triệu năm trước khi rừng vẫn còn bao phủ cả lục địa
một dòng nham thạch phun trào lên từ dưới cao nguyên Đông Phi.
Lớp vỏ Trái đất vỡ ra dưới tác động của lực đẩy đó,
tạo ra Vết nứt lớn của Châu Phi.
Những núi lửa lớn tập trung dọc vết nứt
và tạo ra một chuỗi sự kiện
để rồi thay đổi diện mạo quang cảnh mãi mãi.
Ol Doinyo Lengai vẫn là một núi lửa đang hoạt động.
Cái tên Masai có nghĩa là "Thiên Sơn."
Đợt phun trào gần đây nhất đã phủ một lớp tro dày lên vùng đồng bằng bên dưới.
Tro bụi có ảnh hưởng sâu sắc tới lớp thực vật xung quanh.
Khi khô lại, lớp tro bụi này cứng hơn cả bê tông.
Rắn đến độ rễ cây rất khó xuyên qua.
Những vạt cỏ khổng lồ trên Vết nứt lớn vùng Đông Phi
được bao phủ bởi một lớp tro bụi núi lửa mà cây cối khó mọc
trải dài bên phía đông từ Tanzania cho tới bắc Kenya,
và dọc theo nhánh nứt gãy phía tây ngắn hơn cho tới đáy thung lũng Uganda.
Thung lũng dưới vết nứt lớn không chỉ kiến tạo những núi lửa cao vút
mà còn hình thành những dãy núi như thế này,
vùng núi Ruwenzori hùng vĩ.
Vươn lên độ cao 4,8m
và giống như các vùng cao nguyên khác trong vùng
chúng tác động mạnh đến thời tiết nơi đây
và tới cả hệ thực vật xung quanh.
Những đám mây trắng bồng bềnh kéo về từ khu rừng ẩm ướt ở lưu vực Congo
nằm về phía tây Runwenzori.
Luồng không khí ấm ẩm bốc lên phía đỉnh.
Trong quá trình đó, không khí lạnh dần, như vậy, hầu hết hơi ẩm rơi xuống các triền núi,
và chỉ một phần nhỏ mây mưa tới được vùng đồng bằng phía đông.
Đó chính là sự kết hợp độc đáo của vùng giữa lượng mưa hạn chế và tro bụi núi lửa
đã ngăn cản những cánh rừng lan rộng.
Nhưng không gian bỏ lại phía sau giờ đây lại trở thành một chiến trường.
Hai kẻ xâm chiếm cùng phải đấu tranh để khẳng mình trên đồng cỏ.
Một kẻ khá nhỏ và khiêm tốn
đó là cỏ
kẻ đối đầu với chúng là cây cối vẫn đang chờ đợi có chỗ trên vùng đồng cỏ
đó là loài cây có gai của Châu Phi - Cây keo gai.
Loài cây này có thể tồn tại được là nhờ bộ rễ nông của chúng
có thể hút được mọi lượng hơi ẩm từ lớp đất phía trên chảo tro cứng
và những chiếc lá tí hon của chúng giúp giảm lượng nước bốc hơi qua lá.
Chúng là loài sống rất thành công, và có thể cao tới 6m.
Nhưng nó cũng gặp phải một kẻ thù.
Lá cây keo gai cũng đủ dinh dưỡng
để nuôi sống loài động vật cao nhất thế giới
đủ cao để với tới những nơi không kẻ nào với được.
Nhưng vị thế của keo gai không chỉ bị tấn công từ trên xuống dưới,
mà còn từ dưới lên trên.
Linh dương châu Phi có bộ xương đã được thích nghi
nhằm giúp chúng đứng được cả ngày trên đôi chân sau.
Nhưng chiều cao không phải là yếu tố duy nhất để qua mặt được hàng rào bảo vệ của cây keo gai.
Dik - Dik là một trong những loài linh dương thấp nhất Châu Phi.
Chúng không thể với tới những cành cao và ở những cành thấp
gai trên các cành lại càng tua tủa.
Nhưng cái đầu nhỏ của loài linh dương này có thể len lỏi giữa những cụm gai,
và như vậy, cây keo gai đã bị tấn công từ mọi phía.
Keo gai có thể đối phó với những kẻ gặm lá như thế này
nhưng còn một kẻ nặng nề khác không chỉ ăn phần lá nhỏ bé.
Những cây keo gai con dễ dàng bị phá huỷ
bởi loài vật ăn cỏ to lớn nhất thế giới.
Nhưng những cây trưởng thành cũng không được an toàn.
Chiếc vòi nhạy cảm của voi có khả năng chọn những tán lá riêng biệt
nhưng cũng đủ khoẻ để bẽ gãy cả cành.
Sự kết hợp giữa ngà và vòi nhanh chóng bẻ gãy những cành gỗ cứng
và một cơ thể nặng tới 3 tấn đóng vai trò như chiếc máy ủi hiệu quả.
Mỗi một con voi Châu Phi có thể đốn hạ một cây mỗi ngày.
Trên vùng đồng cỏ, số lượng đàn voi lên tới trên 150.000 con
có thể san bằng cả rừng keo gai.
Một loại cây khác mọc trong vùng đóng vai trò quan trọng
để giảm bớt gánh nặng của keo gai đó là cỏ.
Cỏ chiếm hơn 50% khẩu phần ăn của voi, nên voi là yếu tố giúp ích
cho cỏ khi phát quang cây cối và tạo không gian cho cỏ phát triển.
Không giống như các loài cây khác, cỏ phát triển từ rễ thay vì từ ngọn.
Điều đó tạo cho chúng một sức mạnh tái sinh đáng kinh ngạc.
Và cũng có nghĩa là có thể cắt cỏ hầu như liên tục
đó là một nguồn thức ăn không bao giờ cạn.
Loài thực vật bất diệt này đã chiếm lĩnh những cánh đồng vùng Thung lũng.
Chúng nuôi sống vô số các loài và sự đa dạng
của các loài gặm cỏ to lớn trên thế giới.
Nhưng cũng có một điểm bất lợi.
Cỏ rất khó tiêu hoá, nên các loài gặm cỏ phải ăn một lượng lớn.
Như vậy, chúng phải có bụng lớn, và bụng lớn lại cần một cơ thể to lớn.
Thức ăn chủ yếu là cỏ cũng có nghĩa là chúng phải ăn 16 giờ mỗi ngày,
và như vậy còn lại rất ít thời gian cho những công việc quan trọng khác.
Đây là loài linh dương Uganda
loài linh dương đông đảo nhất tại thung lũng Vết nứt phía Tây.
Đôi khi chúng có khoảng thời gian cho một nghi thức tìm bạn tình phức tạp.
Chúng có khu vực giao phối riêng.
Đó là nơi những con đực tập trung lại để tự khoa trương,
và những con cái xuất hiện để chọn cho mình một bạn tình.
Những con đực muốn giữ được vị trí tốt nhất.
Để giành được vị trí đó, chúng phải đánh nhau.
Điều đó cũng gây ấn tượng với những con cái
vốn rất kén chọn khi chúng đến đây để chọn bạn tình.
Những con cái sẽ theo con đực có dòng máu tốt nhất
đó là con đực khoẻ nhất, có vị trí được thèm muốn nhất
ngay giữa khu vực giao phối.
Con cái chọn ra bạn tình của nó và rồi cho phép nó
kiểm tra mùi hóc môn để biết nó đã sẵn sàng giao phối hay chưa.
Kỳ động dục của con cái diễn ra cứ 20 ngày một lần
nhưng chỉ có khả năng thụ thai trong vài giờ,
nên không có nhiều thời gian để tán tỉnh.
Đã xong. Việc trao đổi gen di truyền đã hoàn thành.
Bây giờ con cái có thể thư giãn dưới sự bảo vệ của vị quán quân của nó.
Đằng sau sự lựa chọn của nó có một lý do vị kỷ.
Thực ra, vị trí trung tâm khu vực giao phối là nơi an toàn nhất
do những con linh dương bị phân tán tụ tập về đây
sẽ thu hút kẻ thù của chúng.
Sư tử đi săn tốt nhất khi đi cùng đàn,
nhưng con sư tử mẹ này chỉ có một mình
như vậy việc chăm sóc gia đình gồm ba đứa con đều phụ thuộc vào nó.
Linh dương là loài nhanh nhẹn và có cặp mắt tinh tường
như vậy sẽ cực kỳ khó khăn để săn được linh dương vào ban ngày.
Nhưng khi đêm xuống, lợi thế lại nghiêng về kẻ đi săn.
Với con sư tử mẹ, đi săn là công việc nghiêm túc
chỉ có thể hoàn thành tốt nhất khi không có ba đứa con quấy rầy.
Con sư tử mẹ được đeo chiếc vòng phát tín hiệu để các nhà khoa học theo dõi sự di chuyển của nó
nhưng nó không gây trở ngại công việc đi săn.
Trong tiếng kêu vọng trong đêm tối
cả linh dương và sư tử gần như mất đi thị giác của chúng.
Chúng có thể đánh hơi được nhau, nhưng sư tử không thể xác định được mục tiêu
trừ phi có tiếng động.
Như vậy, miễn là đàn linh dương bình tĩnh và không để bị lộ, thì chúng vẫn được an toàn.
Trong khi đó, những con con đang đói và thiết kiên nhẫn lại vướng vào một rắc rối.
Ba con sư tử con trông có vẻ nguy hiểm, nhưng chúng chỉ mới 10 tháng tuổi
và chúng còn chưa có kỹ năng săn mồi hoàn chỉnh cho tới khi được 2 tuổi.
Chúng không phải đối thủ của đàn trâu này
nhưng chúng không thể bỏ lỡ cơ hội được tập luyện kỹ năng rình mồi.
Trong khi đó, mẹ chúng đang bám theo thứ gì đó.
Nó đào sâu xuống gần 1 mét.
Sau nhiều nỗ lực, nó chỉ lôi lên được một chút thịt
vừa đủ một miếng.
Nhưng thoả mãi cơn đói không phải là mục đích của sư tử mẹ trong đêm nay.
Những con lợn lòi con này vừa đủ lớn cho đàn sư tử con tập luyện kỹ năng săn mồi.
Nó lôi ra sáu con và để dành chúng cho đàn sư tử con.
Đàn sư tử con học được kỹ năng đi săn càng sớm
thì chúng càng sớm có thể giúp đỡ mẹ chúng.
Nằm phục con mồi trong đêm tỏ ra rất hiệu quả
nhưng đó không phải cách duy nhất để loài mèo lớn vồ được con mồi.
Báo là loài động vật nhanh nhất trên trái đất
nhưng ở đây, tốc độ cũng chẳng giúp gì được nếu không biết nguỵ trang.
Nó phải sử dụng khả năng nguỵ trang để rón rén đến gần mục tiêu.
Chỉ có cỏ làm lá chắn, nó không thể tiến lại quá gần con mồi
do linh dương sừng cong là một trong những loài nhanh nhất Châu Phi
nên từ khoảng cách này, nó sẽ chẳng có cơ hội nào trong cuộc đua tốc độ.
Nhưng có lẽ vẫn đáng một lần đi săn.
Không may cho nó tất cả chúng đều khoẻ mạnh.
Để đạt được tốc độ cao nhất dưới mặt trời như thiêu đốt là công việc mệt nhọc với nó.
Nó cần thời gian để hồi sức trước khi thử lại lần nữa.
Loài linh dương Topi biết lợi dụng những nơi có cỏ mọc cao
để giấu những con con tránh khỏi kẻ thù.
Nếu chúng nằm yên sẽ không bị phát hiện.
Nhưng nếu có kẻ muốn được phát hiện thì sao?
Thì khi đó cỏ cao có thể là điều phiền toái.
Con chim goá phụ trống này đã chuẩn bị sàn nhảy để thu hút con mái.
Nhưng trước tiên, nó phải được con cái chú ý.
Đàn chim mái giản dị hiện đang đậu gần đó.
Khi một con bay đến để xem kỹ hơn
con chim trống sẽ phô diễn tất cả tài cán.
Cánh đồng cỏ trong vùng nóng cháy dưới mặt trời Châu Phi.
Cỏ cao có thể trở nên rất khô
và tình hình đó đó rất dễ bị ảnh hưởng bởi một trong những thế lực mạnh nhất của tự nhiên.
Đó là lửa.
Hàng nghìn tấn cỏ khô có thể tạo ra cả một địa ngục rực sáng.
Nhưng ngọn lửa có thể tạo ra cơ hội mới.
Những con chim nhạn cát không ngại khói lửa để tìm nhặt
côn trùng đang trốn chạy khỏi ngọn lửa
một vận may bất ngờ
cho loài chim trong hành trình di trú 1.600km từ châu Phi tới Châu Âu.
Cảnh tượng trông thật hoang tàn.
Cỏ đã bị thiêu rụt và những cây con cũng không tránh khỏi số mệnh đó.
Nhưng do cỏ dự trữ năng lượng trong bộ rễ dưới đất
nên chỉ trong vài ngày, những mầm non mới sẽ trồi lên khỏi lớp tro màu mỡ.
Có thể cỏ đủ cứng cáp để sống sót dưới ngọn lửa nóng nhất
nhưng có một thế lực của tự nhiên ở đây mà cỏ không thể tự bảo vệ mình được nữa.
Đó là một sinh vật lạ thường
và chỉ xuất hiện khi đêm xuống.
Một con hà mã có miệng rộng tới nửa mét
chỉ dùng để ăn cỏ, nó có thể ngốn tới 40kg cỏ mỗi lần.
Một kẻ phàm ăn và chỉ thích cỏ non
và luôn dùng cặp môi lớn để vơ cỏ.
Từ khi đêm xuống đến lúc bình minh lên, chúng di chuyển hàng km
để tìm nơi có cỏ ngon.
Nhưng chúng gặp phải giới hạn và phải quay lại
để trở lại nước trước khi mặt trời lên.
Những vùng nước tĩnh, nông có tác dụng nâng đỡ cơ thể nặng nề của chúng.
Bây giờ, chúng nghỉ ngơi, ngủ và thoải mái hoạt động.
Con suối Mzima nằm trong vùng nứt gãy phía đông
đây là nguồn nước được lọc qua những lớp nham thạch cổ của vùng và không bao giờ cạn.
Đây chính là thiên đường cho một số ít hà mã,
chuyên gặm cỏ trên cánh đồng quanh dòng suối trong bán kính khoảng 16km.
Nhưng bây giờ, khu vực xung quanh đang trải qua kỳ khô hạn nghiêm trọng.
Cỏ ngừng phát triển khi không có mưa.
Giống như tất cả những người họ hàng của mình, đàn hà mã Mzima luôn quanh quẩn trong ao nước,
nên không thể thoát ra để đi tìm những vùng cỏ mới.
Trước khi quá lâu, hà mã phải ăn tất cả những gì có được
và điều đó tạo ra một thảm hoạ.
Chúng bất chấp cái nóng của mặt trời liều mình đi kiếm thức ăn, nhưng lại không có kết quả.
Bị đuối sức, chúng ốm dần và chết
nhưng không phải trước khi chúng đánh đổi vùng đồng cỏ này thành một nơi bụi bặm.
Lớp đất mặt bị thổi bay
và ngay cả phần rễ cỏ cũng bị phá huỷ.
Phải mất rất nhiều năm để khu vực này có thể phục hồi.
Bóng mây phía trên Thung lũng khiến cho cánh đồng cỏ cực kỳ khô hạn
nhưng một lượng mưa vừa đủ vượt qua dãy núi đã có thể cứu vớt cả đồng cỏ.
Không phải kẻ nào cũng thích mưa.
Nhưng với đàn linh dương Uganda, đó là cảm giác được thoát khỏi cái đói và khát.
Khi những đám mây vượt qua dãy núi của Vết nứt Phía Tây,
chúng khiến cho sự sống trên cánh đồng cỏ bừng tỉnh.
Hướng gió mang mưa đến đang dịch chuyển theo chu kỳ bắc - Nam lên - Xuống quanh lục địa.
Mùa mưa đến mang tới lượng nước dồi dào
nhưng không phải cho tất cả mọi nơi trong một lúc.
Mưa rải rác khiến cho một số động vật
phải di chuyển hàng nghìn km để tìm kiếm vùng cỏ non mới.
Hàng năm, gần 2 triệu con linh dương đầu bò
chạy theo những đám mây mưa, giống như những kẻ săn bão,
chúng bắt đầu hành trình từ Serengeti tới Masai Mara.
Và theo gót chúng là những con linh dương Thomson.
Chúng là loài linh dương nhỏ nhất trong vùng đồng cỏ nơi đây.
Thân hình nhỏ bé đó khiến chúng thường gặp nguy hiểm trước các loài đi săn.
Đàn báo này đã chờ đợi những con linh dương nhiều tháng nay.
Bây giờ là lúc chúng nắm lấy cơ hội.
Mỗi loài mèo có kiểu đi săn khác nhau
nhưng nguỵ trang luôn là yếu tố then chốt
nếu chúng muốn có cơ hội đối với loài linh dương nhanh nhẹn này.
Báo có tốc độ nhanh hơn,
nhưng linh dương có khả năng đổi hướng nhanh hơn và thể lực bền hơn.
Mỗi cuộc rược đuổi chỉ kéo dài tối đa là 300m
nhưng chỉ vài giây cũng có thể quyết định số mệnh của những con linh dương.
Trong mỗi lần rược đuổi cân sức, báo có cơ hội thành công là 50/50,
đó là tỉ lệ thành công cao nhất trong số các loài mèo lớn Châu Phi.
Một lần sẩy chân không may là đủ để định đoạt số mệnh một con linh dương.
Các loài ăn cỏ phải trả giá cho cuộc sống nơi đây.
Nhưng sự trù phú của vùng đồng cỏ này cũng đáng để mạo hiểm
và phần thưởng rất hấp dẫn khiến cho một loài linh trưởng đã kéo về đây sinh sống.
Động vật linh trưởng thường sống trong rừng.
Sinh sống trên những đồng cỏ vẫn là một bước đi khó khăn.
Khỉ đầu chó Olive là một trong rất ít loài khỉ
thành công trong cuộc sống trên đồng cỏ.
Đối với một loài động vật nhỏ trên cánh đồng, chúng phải dựa vào số lượng để được an toàn.
Sống trong một bầy lớn, cần có sự tổ chức.
Để tránh xung đột thường xuyên,
khỉ đầu chó đã phát triển một trật tự xã hội phức tạp.
Hành động chải lông thường xuyên không chỉ vì lý do vệ sinh.
Sự liên hệ thường xuyên là điều quan trọng trong mối giao kết xã hội.
Đó là cách để kết bạn.
Những con đực có thể tự chăm nom cho mình
chúng có thể đến và đi tuỳ ý.
Nhưng khỉ mẹ và khỉ con phải luôn sát bên nhau.
Những thành viên nhỏ đóng vai trò quan trọng trong việc tạo lập vai vế.
Con khỉ con này được dùng để kìm hãm địa vị của mẹ nó.
Khỉ mẹ phải ngồi và chứng kiến đứa con của nó bị đối xử thô bạo
bởi một con khỉ cái cấp cao hơn
nếu nó muốn được an toàn trong đàn.
Địa vị thấp kém của nó khiến nó phải chấp nhận sự đối xử của kẻ đàn áp.
Mặc dù sự bất bình đẳng trong xã hội khỉ đầu chó dường như rất thô bạo
nhưng những mối liên hệ và giao tiếp phức tạp này
có vai trò cần thiết đối với sự sinh tồn của chúng trên thảo nguyên.
Khi bóng đêm buông xuống
những giác quan sắc bén của khỉ đầu chó không giúp gì được cho chúng
và chúng phải trở lại cây để ngủ
để tránh những kẻ rình mò trong đêm.
Hành vi của khỉ đầu chó cho thấy
những gì cần thiết cho bất kỳ loài linh trưởng nào muốn sống sót trên đồng cỏ.
Tổ tiên của chúng ta có lẽ đã sống theo cách đó trên những vùng đồng bằng.
Nhưng có một loài linh trưởng khác trong vùng Thung lũng
có thể cho chúng ta biết thêm về lịch sử của chúng ta.
Trong cánh rừng Kibale của Ungada, những con tinh tinh đang chuẩn bị nơi qua đêm.
Chúng đan cành cây thành một cái tổ để ngủ
giống như tổ tiên chung của chúng ta đã từng làm
hơn 8 triệu năm trước.
Trước đây, người họ hàng xưa của chúng ta sống trong những cánh rừng nguyên sinh của Châu Phi
có những đặc điểm chung về bộ não phát triển và bàn tay lanh lẹ với loài tinh tinh ngày nay.
Nhưng bỗng nhiên Thung lũng Vết nứt lớn hình thành
và những cánh rừng bị đẩy lùi, tổ tiên của chúng ta chuyển ra
sống trên những vùng đồng cỏ, bỏ lại người họ hàng tinh tinh phía sau.
Tinh tinh vẫn không có khả năng thích ứng cao với cuộc sống đồng cỏ.
Cơ thể chúng quá lùn khiến chúng không thể nhìn qua lớp cỏ cao
và các chi của chúng không nhằm mục đích giúp chúng chạy nhanh
giống như loài linh dương để có thể chạy trốn kẻ thù.
Nhưng giống như con người ngày nay, tổ tiên của chúng ta đã đứng thẳng trên hai chân
và rảnh tay mang vũ khí đi săn và tự vệ.
Khẩu phần ăn nhiều thịt hơn giúp bộ não lớn thêm
và xã hội của chúng ta đã phát triển phức tạp và mạnh mẽ hơn nhiều.
Cùng với thời gian, chúng ta đã trở thành người chủ của thảo nguyên.
Chúng ta thừa hưởng sự thành công phi thường của loài từ nơi đây
cái nôi của nhân loại,
tại Thung lũng Vết nứt lớn của Châu Phi.
Để ghi hình đàn tinh tinh đang ngủ tại Công viên Quốc gia Kibale
đặt ra một số khó khăn lớn cho đoàn làm phim.
Họ phải leo lên những thân cây khổng lồ trong rừng nhiệt đới trong bóng đêm tối tăm.
Nhưng trước hết, họ phải tìm đàn tinh tinh,
và điều đó có nghĩa là họ phải đi bộ hàng km băng qua rừng
với nhiều hành lý cồng kềnh.
Khi họ tìm được chúng, họ phải đợi cho tới khi trời tối
khi đó tinh tinh sẽ chọn nơi làm tổ.
Nhiệm vụ của họ là phải leo lên tầng tán lá và quay phim đàn tinh tinh đang ngủ
từ trên cao.
Như thế, họ phải leo cây trong bóng tối
và đó chính là thử thách cho cả đoàn.
Tinh tinh sẽ làm tổ ở bất kỳ đâu trong khoảng độ cao cách mặt đất từ 4 - 40m
và không bao giờ ở cùng một nơi đến lần thứ hai.
Việc đầu tiên là tìm một cây phù hợp để leo lên
mà không làm động đàn tinh tinh.
Khi bóng tối đã bao phủ
cả đoàn sử dụng ống nhòm kích sáng để quan sát tầng tán lá.
Quyết định cuối cùng sẽ được chuyên gia leo cây Tim Fogg đưa ra.
Không tốt chút nào.
Đêm nay không có cây nào phù hợp cả.
Điều đó thật khó chịu vì tất cả chúng đều ở đây
có khoảng 6 đến 7 cái tổ ngay trên chúng ta
và hơi dịch sang bên đó một chút
nhưng chẳng có cái cây nào để quan sát chúng từ phía trên
nên đêm nay chúng ta không thể leo lên được.
Chắc là chúng ta chỉ có thể quay hình chúng từ dưới đất được thôi.
Tôi thấy không có thứ gì để leo lên được.
Ở lại mặt đất trong đêm, họ bố trí dụng cụ dưới mặt đất.
Nhà quay phim Martin Dohrn đã phát triển một loại camera mới quay hình ban đêm
có thể ghi được hình mà không cần tới bất kỳ nguồn sáng nhân tạo nào.
Đây là loại camera ánh sao
nó được trang bị một bộ kích sáng có nghĩa là nó có thể ghi lại
hành vi độc đáo của các loài động vật mà mắt người thường không thấy được.
Thật ngạc nhiên, bây giờ chúng tôi đã ghi được hình ảnh đàn tinh tinh đang ngủ.
Không được như ý muốn,
nhưng cũng là cảnh khá ấn tượng rồi
nhưng đây có lẽ là lần đầu tiên
chúng ta ghi được hình một con tinh tinh đang ngủ trên cái tổ trên cây.
Rõ ràng đây là ông Anh cả, như thế còn thú vị hơn nhiều.
Nhưng cả đoàn chưa hài lòng với việc quay phim từ mặt đất.
Được tiếp thêm sự quyết tâm từ thành công dưới mặt đất của mình,
đêm sau, cả đoàn đã lần theo đàn tinh tinh
tới một vị trí thuận lợi hơn để leo lên cao.
Có một cây lớn đằng kia.
Vấn đề là liệu chúng ta có thể nhìn xuyên qua được không.
Cái cây lớn đằng sau kia. Đằng sau đó có cây cao hơn nhiều.
Vâng tôi nghĩ thế.
Tim nhắm máy bắn dây vào một cành cao trên ngọn cây.
Được rồi. Xong rồi.
Tinh tinh rất nhạy cảm trong bóng đêm,
và không ai biết chúng sẽ phản ứng ra sao khi có đoàn làm phim đu đưa phía trên chúng.
Đưa dây lên chỉ là bước đầu tiên.
Giờ chúng tôi phải thử tải trọng dây đã
và điều tôi đang lo sợ là khi chúng tôi kéo
Chúng tôi sẽ treo hai người lên dây
để xem liệu cành đó có chịu nổi không
nếu gãy,
thì chắc là sẽ gây hoạ với đàn tinh tinh.
Nhưng chúng tôi phải thử đã.
Để được an toàn, chúng tôi không thể lên đó mà không xem xét
cành cây có đủ chắc chắn cho tôi không.
Khi biết chắc dây đã đủ chắc chắn
Tim leo lên cây mà không biết điều gì đang đợi anh trên ngọn cây.
Việc không được như kế hoạch, vì khi tôi bắt đầu leo lên
Dây dợ đã chuẩn bị sẵn sàng, và rồi tôi bắt đầu leo lên,
và ngay khi tôi leo tới tán lá, tôi bắt đầu cảm thấy hơi ngứa.
Và ngay khi tôi vượt qua tán lá đầu tiên, lập tức tôi bị cái gì đó đập vào.
Toàn thân tôi phủ đầy những con kiến nhỏ cứ như thể đó là nhiệm vụ liều lĩnh vậy.
Chúng như muốn ăn tươi nuốt sống tôi.
Và tôi cố tiếp tục leo lên,
tôi leo lên được một chút rồi, nhưng chúng vẫn cứ bám riết lấy tôi.
Chúng bắt đầu bò vào tay áo
và rồi quanh eo
rồi bắt đầu bò quanh cổ.
Chúng cũng bò vào mũ bảo hiểm của tôi nữa, nên khi đó
tôi buộc phải bỏ mũ ra và cố rũ chúng xuống.
Loài kiến nhỏ khó chịu lắm.
Không lùi bước trước loài côn trùng đó, tim và cả đoàn tiếp tục vào rừng
hy vọng có được lần khác thành công hơn.
Chỗ này gần lắm.
Chỉ khoảng 6m trên cao, ngày đằng sau tôi đây.
Cái cây mà tôi sẽ lao lên là ở hướng đó.
Nó sẽ cho chúng ta cảnh toàn diện để nhìn xuống cái tổ.
Đó là thứ mà chúng tôi mong muốn.
Tôi chợt nhận thấy là mình đang đứng ngay trên đống phân voi.
Tôi cần thoa một chút thuốc chống côn trùng.
Và sẽ bó chặt tay áo lại
vì tôi không muốn kiến bò vào nếu lần này tôi có gặp chúng.
Lại một lần nữa, Tim leo lên để kiểm tra góc nhìn.
Martin chuẩn bị ghi hình từ dưới đất,
và nhà quay phim kiêm chuyên gia leo cây Nick Turner
có thể leo lên cây.
Ngay đằng sau anh, martin đang chuyển đồ lên.
Chiếc camera ánh sao duy nhất của thế giới đang trong cái túi này
nên chúng ta đừng đứng dưới nó phòng khi nó có rơi xuống.
Trên này là một đống hỗn độn toàn máy móc, chúng tôi biết mọi thứ ở đâu
nhưng vấn đề là mọi thứ được buộc chặt để không bị rơi cái gì xuống.
Có cả dây cáp và băng, và dây chão.
Chúng tôi đang ở trên cao 15m
và đàn tinh tinh chỉ cách chúng tôi 10 - 12m phía hơi chếch xuống dưới kia.
Cả đoàn đang ở rất gần với thành công.
Nhưng trước khi họ bắt đầu ghi hình...
Chuyện gì thế?
Thì người kiểm lâm có nghe thấy thứ gì đó.
Dường như có vài con voi đang tiến lại phía chúng ta
và chúng tôi không biết chúng sẽ làm gì.
Nên chúng tôi cứ bật đèn để đàn voi có thể thấy chúng tôi
và không bị bất ngờ.
Tôi chắc là chúng sẽ tránh xa chúng ta
nhưng ai mà biết được.
Thị lực của voi rất yếu trong bóng tối.
Nếu chúng gặp đoàn làm phim, chúng có thể sẽ hoảng sợ và tấn công.
Có lẽ là một con voi.
Chúng ta phải chuyển phương án B.
Có vẻ như chúng chỉ tò mò, nhưng
tôi không phải chuyên gia về hành vi của voi đâu.
Kế hoạch của tôi là chạy ra phía sau cây để ẩn nấp.
Có thể phải
thử leo lên kia.
Có lẽ phải leo lên đó.
Tôi e là đó là điều tốt nhất tôi có thể giúp.
Các anh có lẽ sẽ an toàn trên đó.
Tôi nghĩ chúng không thể quật đổ cây đó xuống được đâu
nhưng điều chắc chắn mà tôi làm được là tôi sẽ sắp đặt mọi thứ
để ghi hình trước khi tôi đi, nên...
tôi không thể hình dung ra đàn tinh tinh sẽ vui sướng quá mức khi có đàn voi
chạy quanh quanh như thế.
Khi không có nơi ẩn nấp, đoàn làm phim tiếp tục
và người gác trở lại báo tin.
Đó là một con tinh tinh.
Một con tinh tinh. Anh chắc không? Vâng tất nhiên rồi.
Đàn tinh tinh đã đánh lừa đoàn làm phim.
Ngay khi lo lắng về đàn voi qua đi,
họ có thể tiếp tục ghi hình đàn tinh tinh nằm ngủ trong tổ trên ngọn cây cao.
Chiếc camera ánh sao của Martin chỉ cho chúng ta hình ảnh đen trắng
nhưng cho phép chúng ta nhìn được trong đêm
và ngắm nhìn thế giới hoang dã ở những thời khắc thân mật nhất của chúng.
Lần đầu tiên, nó cho chúng ta thấy
loài khỉ lớn này xích lại gần nhau như thế nào trên ngọn cây
và làm thế nào để có một giấc ngủ ngon trong rừng rậm.